چگونه اتاق مطالعه بسازیم؟ ۷ نکته برای چیدن یک اتاق مطالعه ساده کنکوری
خیلی از داوطلب‌ها وقتی تمرکزشان پایین می‌آید، بی‌حوصله می‌شوند یا زود خسته می‌شوند، آن را به حساب کم بودن اراده‌شان می‌گذارند؛ در حالی که گاهی مشکل از جایی است که در آن درس می‌خوانند. در سال کنکور بخش زیادی از روز را در اتاقتان می‌گذرانید. اگر میز، صندلی و نور این فضا درست انتخاب نشده باشد، ممکن است بعد از مدتی خستگی، ناراحتی گردن یا فشار بیشتری روی چشم‌ها حس کنید.
برای ساختن یک اتاق مطالعه کنکوری لازم نیست اتاق جداگانه یا وسایل گران‌قیمت داشته باشید؛ یک گوشه از اتاق خواب یا پذیرایی هم می‌تواند کافی باشد. ۷ نکته زیر به ترتیب نشان می‌دهد چگونه اتاق مطالعه بسازیم؛ از انتخاب گوشه مناسب تا تنظیم صندلی، نور و زمان استراحت.
خلاصه مطلب: برای ساختن یک اتاق مطالعه کنکوری، یک گوشه ثابت و آرام، ترجیحاً نزدیک پنجره، انتخاب کنید. یک میز با ارتفاع حدود ۷۵ سانتی‌متر و یک صندلی قابل تنظیم در نظر بگیرید، نور روی میز را به حدود ۵۰۰ لوکس برسانید و کتاب‌های پرکاربرد را در قفسه‌ای نزدیک میز بچینید. گوشی را هم تا جای ممکن از فضای مطالعه دور نگه دارید و هر ۳۰ دقیقه چند دقیقه‌ای از جای خود بلند شوید و کمی حرکت کنید.
اتاق مطالعه کنکوری در یک نگاه
| بخش اتاق | آنچه لازم دارید |
| گوشه مطالعه | جای ثابت، آرام و کم‌رفت‌وآمد، دور از تخت و تلویزیون |
| میز تحریر | سطح کافی برای کتاب و دفتر تست؛ ارتفاع رایج حدود ۷۵ سانتی‌متر |
| صندلی | قابل تنظیم؛ کف پا روی زمین، ران موازی زمین، آرنج حدود ۹۰ درجه |
| نور | حدود ۵۰۰ لوکس روی میز، بدون سایه و خیرگی |
| نظم | فقط وسایل همان جلسه روی میز؛ بقیه در قفسه نزدیک |
| استراحت | هر ۳۰ دقیقه حدود ۲ دقیقه حرکت؛ قانون ۲۰-۲۰-۲۰ برای چشم |
۱. چگونه اتاق مطالعه بسازیم؟ از یک گوشه ثابت و آرام شروع کنید
اولین قدم برای اینکه بدانیم چگونه اتاق مطالعه بسازیم، پیدا کردن یک جای ثابت و مشخص در خانه است تا ذهنتان به محض نشستن در آن نقطه بفهمد وقت درس خواندن رسیده است. جایی را انتخاب کنید که رفت‌وآمد اعضای خانواده و صدای تلویزیون به آن نرسد. اتاق جداگانه ندارید؟ یک گوشه دنج از اتاق خواب یا حتی یک دیوار خالی در پذیرایی هم کار را راه می‌اندازد، به شرطی که آن گوشه را تا جای ممکن صرفاً برای درس خواندن نگه دارید.
جای میز مطالعه را دور از تختخواب در نظر بگیرید و هیچ‌وقت روی تخت درس نخوانید؛ این کار هم تمرکزتان را پایین می‌آورد و هم گردن و کمرتان را در وضعیت نادرستی قرار می‌دهد.
میز نزدیک پنجره برای استفاده از نور روز خوب است، به شرط اینکه پنجره در کنار میز باشد، نه پشت سر و نه دقیقاً روبه‌رویتان. نزدیکی به پریز برق را هم از همان اول بررسی کنید، چون چراغ مطالعه، لپ‌تاپ و شارژر به آن نیاز دارند.
نکته طلایی: قبل از خرید هر وسیله‌ای، طول و عرض گوشه‌ای را که در اختیار دارید دقیق اندازه بگیرید. همین اندازه‌گیری ساده جلوی خیلی از سردرگمی‌ها و خریدهای اشتباه را می‌گیرد.
۲. میزی بگیرید که کتاب و دفتر تست کنار هم جا شوند
میز مطالعه کنکوری باید آن‌قدر سطح داشته باشد که کتاب درسی، پاسخ‌نامه و دفتر یادداشت هم‌زمان رویش باز بمانند. ارتفاع رایج و استاندارد میز تحریر حدود ۷۵ سانتی‌متر است و بیشتر صندلی‌های مطالعه هم برای همین ارتفاع ساخته می‌شوند؛ پس قبل از خرید، این دو عدد را کنار هم بسنجید. برای دیدن طرح‌ها و ابعاد مختلف،مدل‌های میز تحریر را ببینید و اندازه هر مدل را با گوشه‌ای که متر کرده‌اید مقایسه کنید.
فرم میز به فضا و شیوه درس خواندن شما بستگی دارد. اگر جای کمی دارید، میزهای کم‌عمق یا کشودار مناسب‌ترند. اگر کنار کتاب از لپ‌تاپ هم استفاده می‌کنید، یک میز عریض یا L شکل کمک می‌کند جای کار دیجیتال و کاغذی را از هم جدا کنید.
اگر می‌خواهید دقیق‌تر بدانید چه ابعادی به سن و قد دانش‌آموز می‌خورد، در مطلبراهنمای خرید میز تحریر دانش‌آموزی انواع میزها را با جزئیات مقایسه کرده‌ایم. تناسب اندازه و جنس میز و صندلی هم در مقالهست کردن صندلی با میز تحریر توضیح داده شده است.
نکته طلایی: وقتی پشت میز می‌نشینید، باید بتوانید ساعدتان را راحت روی میز بگذارید، بی‌آنکه شانه‌هایتان بالا بروند. اگر شانه‌تان بالا می‌رود، ارتفاع میز برای آن صندلی زیاد است.
۳. صندلی را با ارتفاع میز تنظیم کنید، نه با سلیقه
صندلی مهم‌ترین وسیله اتاق مطالعه کنکوری است، چون بیشترین ساعت‌های روزتان را روی آن می‌گذرانید. راهنمای ارگونومی دانشگاه ملی استرالیا (ANU) برای نشستن استاندارد چند معیار ساده دارد: کف پاها کامل روی زمین یا زیرپایی باشند، ران‌ها موازی زمین بمانند، آرنج‌ها حدود ۹۰ درجه خم شوند و بین لبه نشیمن و پشت زانو ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر فاصله بماند.
پشتی صندلی هم باید قوس پایین کمر را پر کند. اگر صندلی فعلی‌تان این قوس را ندارد، تا وقتی صندلی جدید بخرید یک کوسن کوچک پشت کمرتان بگذارید تا به ستون فقرات فشار نیاید.
برای این وضعیت، یک صندلی جک‌دار با پشتی محکم از صندلی‌های ثابت ناهارخوری مناسب‌تر است، چون ارتفاعش را می‌شود با میز تنظیم کرد. در صفحهخرید صندلی مطالعه کنکوری می‌توانید مدل‌ها را بر اساس جنس روکش، نوع پایه و حداکثر وزن قابل‌تحمل با هم مقایسه کنید. اگر ساعت‌های طولانی پشت میز می‌نشینید یا از کمردرد و خستگی گردن گله دارید، مدل‌های پشت‌گردنی‌دار و توری در دستهصندلی ارگونومیک چیرسنتر تکیه‌گاه بهتری برای کمر و گردن دارند.
اتاق کوچک است؟ صندلی جمع‌وجور انتخاب کنید
در اتاق‌های کوچک، یک صندلی گردان کم‌حجم با جک تنظیم ارتفاع کار را راه می‌اندازد. مثلاًصندلی گردان ونوس با پهنای نشیمن ۴۲ سانتی‌متر و ارتفاع نشیمن ۴۵ تا ۵۷ سانتی‌متر برای میزهای استاندارد ۷۵ سانتی‌متری طراحی شده و در گوشه‌های کوچک اتاق دست‌وپاگیر نمی‌شود.
بین تست‌ها، حالت نشستن را عوض کنید
صندلی زین اسبی بدن را در حالتی بین نشسته و ایستاده نگه می‌دارد. برای جلسه‌های کوتاه مرور یا تست‌زنی تنوع خوبی است و از یکنواختی نشستن طولانی کم می‌کند. اگر می‌خواهید این فرم را هم امتحان کنید، مدل‌هایصندلی زین اسبی چیرسنتر را ببینید و یکی را در کنار صندلی اصلی بگذارید، نه به جای آن.
نکته طلایی: صندلی را با ارتفاع میز بسنجید، نه فقط با قد دانش‌آموز. اگر بعد از تنظیم صندلی پا به زمین نمی‌رسد، یک زیرپایی ساده مشکل را حل می‌کند.
۴. نور میز را کافی و بدون سایه کنید
استاندارد اروپایی EN 12464-1 برای فضاهای مطالعه و خواندن، حداقل ۵۰۰ لوکس روشنایی روی سطح کار را توصیه می‌کند و یکنواختی نور هم به اندازه همین عدد مهم است. یک لامپ سقفی به‌تنهایی معمولاً این مقدار نور را به سطح میز نمی‌رساند، پس نور سقفی اتاق را با یک چراغ مطالعه مناسب کامل کنید.
چراغ مطالعه را در سمت مخالف دستی که با آن می‌نویسید بگذارید تا سایه دستتان روی برگه نیفتد؛ یعنی برای راست‌دست‌ها در سمت چپ و برای چپ‌دست‌ها در سمت راست میز.
نور چراغ نباید مستقیم به چشمتان بتابد یا روی صفحه‌های براق کتاب بازتاب پیدا کند، چون این برق زدن چشم را زود خسته می‌کند. اگر پنجره کنار میز رو به یک خیابان پررفت‌وآمد است، یک پرده نازک و روشن بکشید تا نور روز را از دست ندهید و رفت‌وآمد بیرون هم حواستان را پرت نکند. برای خرید لامپ اتاق هم مطلبانتخاب لامپ خانگی مناسب تفاوت انواع لامپ‌ها را به زبان ساده توضیح داده است.
نکته طلایی: اگر با تبلت یا لپ‌تاپ کلاس آنلاین دارید، صفحه را با یک پایه یا حتی چند کتاب بالا بیاورید تا چشمتان دقیقاً هم‌سطح یک‌سوم بالای صفحه‌نمایش باشد. این هم از توصیه‌های راهنمای ارگونومی ANU است.
۵. کتاب‌ها را از روی میز به قفسه ببرید
وقتی میز زیر کتاب و جزوه گم شده باشد، تمرکز هم زود از دست می‌رود. برای نظم دادن به میز مطالعه کنکوری یک قانون ساده بگذارید: فقط کتاب، دفتر، خودکار و بطری آب همان جلسه روی میز بماند و بقیه وسایل در کشو یا قفسه‌ای باشند که با دراز کردن دست به آن‌ها برسید. وسایل هر جلسه را هم قبل از شروع آماده کنید تا وسط درس مجبور نشوید مدام از جایتان بلند شوید.
در اتاق کوچک، یک قفسه دیواری بالای میز بی‌آنکه زمین را اشغال کند جای خوبی برای کتاب‌هاست. کتاب‌ها را به ترتیب درس بچینید؛ مثلاً ریاضی و فیزیک در یک طبقه و عمومی‌ها در طبقه دیگر، تا راحت‌تر پیدایشان کنید. اگر برای مدل جاکتابی ایده می‌خواهید، مطلبطرح کتابخانه خانگی نمونه‌های مختلفی نشان می‌دهد.
نکته طلایی: هر شب فقط پنج دقیقه وقت بگذارید و میزتان را برای فردا خالی و مرتب کنید. وقتی روز را با یک میز آماده شروع کنید، زمان دست‌دست کردن قبل از درس خواندن خیلی کوتاه‌تر می‌شود.
۶. حواس‌پرتی را پشت در اتاق جا بگذارید
گوشی موبایل از عوامل اصلی حواس‌پرتی هنگام مطالعه است. وقت درس خواندن، گوشی را بیرون از اتاق یا داخل کیفتان بگذارید تا چشمتان به آن نیفتد. اگر برای کارهای درسی به گوشی نیاز دارید، برنامه‌های حفظ تمرکز مثل Forest کمک می‌کنند وسط مطالعه سراغ شبکه‌های اجتماعی نروید.
اگر صدای خانه به اتاقتان می‌رسد، نصب درزگیر دور در، گذاشتن یک کتابخانه کنار دیوار مشترک یا استفاده از هدفون حذف نویز همراه با یک صدای یکنواخت مثل صدای باران کمک می‌کند. ساعت‌های درس خواندنتان را به خانواده بگویید تا در آن زمان‌ها فضای آرام‌تری برایتان نگه دارند.
۷. هر ۳۰ دقیقه از پشت میز بلند شوید
بدن هم برای حفظ انرژی و تمرکز به حرکت نیاز دارد. همان راهنمای ارگونومی ANU پیشنهاد می‌کند هر ۳۰ دقیقه، حدود ۲ دقیقه از جایتان بلند شوید و کمی حرکت کنید. اگر با روش پومودورو درس می‌خوانید، استراحت‌های کوتاه بین بازه‌های مطالعه زمان مناسبی برای این کار است. چشم‌ها هم استراحت می‌خواهند: طبق قانون ۲۰-۲۰-۲۰ که منابع انجمن اپتومتری آمریکا هم به آن اشاره می‌کنند، هر ۲۰ دقیقه به مدت ۲۰ ثانیه به نقطه‌ای در فاصله حدود ۶ متری نگاه کنید.
رنگ اتاق هم روی حس‌وحال نشستن پشت میز اثر زیادی دارد. برای دیوار روبه‌روی میز، رنگ‌های روشن و ملایم مثل سفید، طوسی روشن یا آبی و سبز کم‌رنگ انتخاب امن‌تری هستند و بهتر است رنگ‌های تند مثل قرمز یا زرد پررنگ در خط دیدتان نباشند. یک گلدان کوچک هم اتاق را دلپذیرتر می‌کند، بی‌آنکه حواستان را پرت کند. اگر بعد از چند هفته فضای اتاق برایتان تکراری شد، چیدمان روی میز را کمی تغییر دهید.
سؤال‌های رایج درباره اتاق مطالعه کنکوری
اتاق مطالعه کنکوری چه وسایلی لازم دارد؟
برای شروع، پنج وسیله اصلی کافی است: میز تحریر با سطح کافی، صندلی با ارتفاع قابل تنظیم، چراغ مطالعه، یک قفسه یا کتابخانه کوچک و چند نظم‌دهنده ساده برای خودکار و برگه‌ها. اگر بودجه‌تان محدود است، اول میز و صندلی مناسب را بخرید و بقیه وسایل را کم‌کم اضافه کنید.
ارتفاع مناسب میز و صندلی مطالعه چقدر است؟
ارتفاع رایج و استاندارد میز تحریر حدود ۷۵ سانتی‌متر است. صندلی مطالعه را طوری با این میز تنظیم کنید که کف پاهایتان روی زمین باشد، ران‌ها موازی زمین بمانند و آرنجتان حدود ۹۰ درجه خم شود. اگر پایتان کامل به زمین نمی‌رسد، از یک زیرپایی استفاده کنید.
میز مطالعه را کجای اتاق بگذاریم؟
جای مناسب میز مطالعه کنار پنجره است؛ طوری که پنجره در پهلوی میز باشد، نه پشت سرتان و نه دقیقاً روبه‌رو. میز را از تختخواب و تلویزیون دور کنید و چراغ مطالعه را در سمت مخالف دستی که با آن می‌نویسید بگذارید تا سایه دستتان روی برگه نیفتد.
اول میز و صندلی، بعد بقیه؛ اتاق مطالعه‌ای که تا روز کنکور همراهتان می‌ماند
اگر بودجه‌تان محدود است و می‌خواهید بدانید چگونه اتاق مطالعه بسازیم بی‌آنکه هزینه زیادی بپردازیم، خرید را به این ترتیب پیش ببرید: اول میز و صندلی مطالعه را درست انتخاب کنید، بعد سراغ نورپردازی و قفسه بروید و وسایل تزئینی را برای مرحله آخر بگذارید. معیار یک اتاق مطالعه خوب این است که وقتی پشت میز می‌نشینید، همه‌چیز برای شروع درس خواندن آماده باشد.
صندلی بیشترین اثر را روی راحتی بدن دارد. چیرسنتر انواع صندلی مطالعه، صندلی ارگونومیک و صندلی زین اسبی را مستقیم از تولید عرضه می‌کند و برای مدلی مثل ونوس گارانتی ۲۴ ماهه دارد. می‌توانید مدل‌ها را آنلاین با هم مقایسه کنید، یا اگر می‌خواهید صندلی را پیش از خرید امتحان کنید، به فروشگاه چیرسنتر در یافت‌آباد تهران سر بزنید.